يکشنبه 31 شهريور 1398 شمسی /9/22/2019 3:26:16 PM
دلایل استعفای تعدادی از اعضای انجمن اقتصاددانان چه بود؟

طی روزهای گذشته برخی اقتصاددانان از جمله لطفعلی بخشی، علی دینی‌ترکمانی و بهروز هادی زنوز از هیات اجرایی این انجمن استعفای خود را اعلام کردند؛ اما چرا یک‌باره 4 نفر از 7 نفر اعضای منتخب انتخابات بهمن 1396 و یک نفر از اعضای علی‌البدل این انجمن استعفا دادند؟
نه به انحصار

طی روزهای گذشته برخی اقتصاددانان از جمله لطفعلی بخشی، علی دینی‌ترکمانی و بهروز هادی زنوز از هیات اجرایی این انجمن استعفای خود را اعلام کردند؛ اما چرا یک‌باره 4 نفر از 7 نفر اعضای منتخب انتخابات بهمن 1396 و یک نفر از اعضای علی‌البدل این انجمن استعفا دادند؟

موج استعفا در انجمن اقتصاددانان فرصت طرح سوالاتی را به وجود آورد که باید مدت‌ها پیش از هیات اجرایی این انجمن که در حال حاضر تعدادی از آنها جزو افراد مستعفی هستند، پرسیده می‌شد. دلایلی که اعضای مستعفی در نامه‌های استعفای منتشرشده خود عنوان کردند، سوالاتی است که مخاطب آن خودشان هستند؛ اینکه این انجمن طی 47 سال فعالیت چه خروجی و چه میزان تاثیرگذاری در اقتصاد کشور داشته است. آیا در بزنگاه‌های حساس اقتصادی توانسته است ایفای نقش کند؟ آیا در زمانی که کشور با تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری‌های اشتباه دولتی‌ها در تلاطم اقتصادی بود، راهکار و گره‌گشایی از‌ سوی این انجمن صورت گرفت؟ چرا در مقابل بسیاری از تصمیمات اشتباه دولتی‌‎ها که عواقب آن اقتصاد را فلج، تولید را زمین‌گیر و زندگی مردم را سخت‌تر از قبل کرد، این انجمن سکوت محض کرد یا نهایتا گهگاهی تک‌صدایی از آن شنیده می‌شد؟

اساسا چرا تنها تعدادی از اقتصاددانان در انجمن اقتصاددانان عضویت دارند و بسیاری از چهره‌های شناخته‌شده از همان اول، مسیر خود را از این انجمن جدا کردند؟ بودجه این انجمن از کجا تامین می‌شود و بسیاری سوالات دیگر که باب آن با این استعفای دسته‌جمعی باز شده است. پاسخ بخشی از این سوالات اما در نامه‌های منتشرشده از اعضای مستعفی آمده است.

اعضای مستعفی می‌گویند: انجمن اقتصاددانان یک انجمن 47 ساله است؛ اما به‌دلیل نوع مدیریتش هیچ‌گاه نتوانسته اقتصاددانان را در جامعه جمع کند و هیچ‌وقت در روند مناسبات اقتصادی کشور به عنوان یک سازمان تخصصی اثرگذار نبوده است. این انجمن می‌توانست با جمع کردن اکثر اقتصاددانان کشور مسائل اقتصادی کشور را جمع‌آوری کند و به تصمیم‌سازان این کشور رهنمود دهد؛ ولی این اتفاق نیفتاد.

اعضای مستعفی معتقدند انجمن در دوره عمر طولانی خود نتوانسته است به اهداف عالیه آن دست یابد؛ بدین معنی که امروزه انجمن فاقد اعتبار علمی و حرفه‌ای لازم در جامعه علمی کشور است. به همین دلیل اکثر اقتصاددانان بنام کشور تمایلی به عضویت در انجمن ندارند و دانشگاه‌ها، دستگاه‌های دولتی و نهادهای بخش خصوصی در عمل انجمن را جدی نمی‌گیرند.

در نامه این اقتصاددانان آمده است: «انجمن اقتصاددانان ایران با وجود سابقه طولانی آن، محلی برای اجتماع اهل حرفه اقتصاد و هم‌اندیشی آنان در راه بهبود کیفیت سیاست‌گذاری‌های اقتصادی با هدف ارتقای وضعیت معیشت مردم ایران نیست؛ بلکه به جایی تبدیل شده که در خدمت برآورده کردن جاه‌طلبی‌های برخی افراد بی‌بهره از دانش اقتصادی قرار گرفته است.»

به نظر می‌رسد بخشی از این اظهارنظرها به دلیل مسائل داخلی و اختلاف با ریاست فعلی انجمن هم باشد. آن‌طور که یکی از افراد مستعفی گفته است: شخصی که در حال حاضر رئیس انجمن است 6 سال است که بر کرسی ریاست انجمن نشسته؛ ولی نمی‌خواهد کنار برود. اداره غیر دموکراتیک یک انجمن علمی و حرفه‌ای در عمل اعضای هیات‌مدیره را به حاشیه رانده و دلسرد می‌کند. در چنین وضعیتی جای شگفتی نیست که منافع خصوصی و صلاحدیدهای شخصی جای منافع عمومی را می‌گیرد و انجمن از انجام کارکردهای حقیقی خود باز می‌ماند.

به گفته اعضای مستعفی، دومین رئیس به مدت 35 سال و چهارمین رئیس 5 سال و رئیس فعلی 6 سال است که ریاست انجمن را بر عهده داشته‌اند. چنین وضعیتی موجب می‌شود که در اداره انجمن‌های علمی روش ریاستی برقرار شود و اصول مدیریت و خرد جمعی در تصمیمات نادیده گرفته شود.

در بین دلایل عنوان‌شده از سوی افراد مستعفی به عدم استقلال این انجمن اشاره شده است. به گفته آنها دفتر انجمن و محل برگزاری‌ سخنرانی‌ها به جای دانشکده اقتصاد یکی از دانشگاه‌های تهران (به‌ویژه دانشگاه تهران)، اتاق بازرگانی ایران است. این نوع ارتباط، انجمن را به طفیلی اتاق تبدیل کرده است و استقلال عمل آن را مخدوش می‌کند و بر جایگاهش سایه جدی می‌اندازد. این در حالی است که گفته می‌شود انجمن اقتصاددانان ایران متقابلا هیچ کمکی به پیشبرد اهداف اتاق و بهبود سیاست‌گذاری اقتصادی به نفع بخش خصوصی ایران نکرده است.

برخی دیگر از اعضای مستعفی به اولویت مدرک‌گرایی در انجمن اشاره کرده‌اند و معتقدند در نام انجمن نوعی تبختر وجود دارد. این نام مانند انجمن‌های جامعه‌شناسی و علوم سیاسی باید به جای انجمن اقتصاددانان، انجمن علوم اقتصادی باشد و معیار عضویت افراد نیز نباید بر مبنای معیار باریک‌بینانه مدرک‌گرا تعیین شود.

انجمن اقتصاددانان در سال 1350 با همت جمعی از اساتید اقتصاد دانشگاه تهران هسته اولیه تشکیل انجمن شکل گرفت. سپس با شرکت اساتید سایر دانشگاه‌ها، نفرات اولیه گرد هم آمدند که فعالیت‌های آنان منجر به تهیه اساسنامه و تشکیل انجمن اقتصاددانان ایران در سال 1351 شد که تحت شماره 1425 اساسنامه آن در سازمان ثبت شرکت‌ها ثبت شد.

بالا بردن و گسترش دانش اقتصاد، بهبود کیفیت آموزش علوم اقتصادی، توسعه تحقیقات اقتصادی و کمک علمی به حل مسائل اقتصادی کشور از اهداف تشکیل این انجمن در اساسنامه آن عنوان شده است.

به گزارش اقتصادنامه، متن استعفای این سه اقتصاددان از هیات اجرایی انجمن اقتصاددانان ایران در ادامه آمده است. 

با سلام
احتراما، به استحضار می‌رساند امکان حضور بنده در هییت اجرایی انجمن وجود ندارد. بدین‌وسیله استعفای خود را تقدیم می‌دارم. امیدوارم عزیزانی که حضور مرتبی در جلسات اجرایی انجمن دارند و در مدارهای بالای فضایل اخلاقی و علمی نیز قرار گرفته‌اند، امورات انجمن را بدست بگیرند و آن را بهتر مدیریت کنند. اما سه دلیل غیر شخصی برای استعفایم.
اول اینکه، انجمن عضو وزارت علوم نیست و جایگاه علمی ندارد.
دوم این‌که، دفتر انجمن و محل  برگزاری‌ سخنرانی‌ها به جای دانشکده اقتصاد یکی از دانشگاه‌های تهران ( به ویژه دانشگاه تهران)، اتاق بازرگانی ایران است. این نوع ارتباط،  انجمن را به طفیلی اتاق تبدیل کرده است و استقلال عمل ان را مخدوش می‌کند و بر جایگاهش سایه جدی می‌اندازد.  
سوم این‌که، در نام انجمن نوعی تبختر وجود دارد. این نام مانند انجمن‌های جامعه‌شناسی و علوم سیاسی باید به جای انجمن اقتصاددانان انجمن علوم اقتصادی باشد و معیار عضویت افراد نیز نباید بر مبنای معیار باریک‌بینانه مدرک گرا تعیین شود. 
هر زمان که تغییرات اساسنامه‌ای در جهت اعمال تغیرات ( با هدف تحت پوشش وزارت علوم قرار گرفتن، استقرار در دانشگاه تهران و تغییر نام) صورت بگیرد، اینجانب احتمالا دوباره کاندید عضویت در هییت اجرایی خواهم شد با هدف کمک به تقویت این نهاد و دموکراتیزه کردن ساخت ان و پیش‌گیری از هرگونه اعمال منیتی، به میزان سهم اپسیلومی خود.  
با تقدیم احترام مجدد
علی دینی ترکمانی
۷ مرداد ۱۳۹۸


بسمه تعالی
اعضای محترم هیئت اجرایی انجمن اقتصاددانان ایران                                                           
موضوع: استعفا از عضویت هیئت اجرایی انجمن
با سلام و احترام  به استحضار میرساند، من به درخواست برخی از دوستانی که در انجمن اقتصاددانان ایران فعالیت داشتند، در آخرین انتخابات انجمن نامزد عضویت در هیئت اجرایی آن شدم و با انتخاب اعضای محترم انجمن در دوره ای که گرفتاری های شخصی من اجازه می داد در جلسات هیئت اجرایی  شرکت کردم. این دوره کوتاه متاسفانه مقارن بود با گرفتاری های خانوادگی من. از اینرو چنان که شایسته است نتوانستم از فرصت پیش آمده برای خدمت در جهت اهداف عالیه انجمن استفاده کنم. از اینرو از همه اعضای انجمن عذر خواهی می کنم. 
متاسفانه تجربه کوتاه من در این نهاد غیر دولتی، گویای آن است که انجمن اقتصاددانان ایران به رغم سابقه طولانی آن ، محلی برای اجتماع اهل حرفه اقتصاد و هم اندیشی آنان در راه بهبود کیفیت سیاستگذاری های اقتصادی با هدف ارتقای وضعیت معیشت مردم ایران نیست؛ بلکه به جایی تبدیل شده است که در خدمت برآورده کردن جاه طلبی های برخی افراد حقیر و بی بهره از دانش اقتصادی قرار گرفته است . این عده قلیل از اعتبار علمی و حرفه ای اعضای محترم انجمن و برخی از افراد شریفی که به قصد خدمتگذاری در هیئت اجرایی آن گرد آمده اند سو استفاده می کنند.
از اینرو تصمیم گرفته ام از امروز استعفای خود را از عضویت در هیئت اجرایی انجمن اقتصاددانان اعلام می دارم و دلایل استعفای خود را به شرح زیر به اطلاع رئیس انجمن ، سایر اعضای محترم هیئت اجرایی و جامعه علمی کشورتقدیم می دارم:
1- انجمن در دوره عمر طولانی خود نتوانسته است به اهداف عالیه آن دست یابد. بدین معنی که امروزه انجمن فاقد اعتبار علمی و حرفه ای لازم در جامعه علمی کشور است. به همین دلیل اکثر اقتصاددانان بنام کشور تمایلی به عضویت در انجمن ندارند و دانشگاه ها، دستگاه های دولتی و نهادهای بخش خصوصی در عمل انجمن را جدی نمی گیرند.
2- انجمن در دو سال اخیر هر چند تلاش کرده است بر تعداد اعضای خود بیافزاید و در این راه تا حدودی موفق بوده است؛ اما ریاست انجمن به جای تلاش در جهت عضو گیری از میان علما و کارشناسان شناخته شده اقتصادی ،  به عضو گیری از میان دانشجویان یک آموزشگاه آموزش عالی مدیریت همت گماشته است که ریاست انجمن در آن صاحب منافع است . بدین ترتیب ریاست مادام العمر انجمن برای ایشان تضمین شده است.
4- به رغم تصمیمات متخذه در هیئت رئیسه انجمن و سپری شدن حدود یک سال و نیم از برگزاری انتخابات، هنوز رونوشت مدارک علمی برخی از  اعضای هیئت اجرایی به دبیر خانه آن ارایه نشده است. گفتنی است که با تجدید نظری که بر اساس خواست ریاست آن در اساسنامه انجمن به عمل آمده است،  شرایط عضویت در هئیت اجرایی از دکترای اقتصاد به کارشناسی ارشد تنزل داده شده است. استنکاف از ارایه مدارک محترم به هیئت اجرایی انجمن ظاهرا گویای آن است که برخی از اعضا حتی فاقد این شرایط احراز می باشند. 
5- دو نفر از اعضای  محترم و شناخته شده هیئت اجرایی انجمن در بدو کار دوره جدید استعفا دادند. سه  نفر دیگر از اعضای هیئت اجرایی غالبا بدون عذر موجه در جلسات هیئت اجرایی شرکت نمی کنند که یکی از آنان من هستم. انجمن باید این افراد را به موجب اساسنامه خود برکنار نماید. اما به اصرار ریاست انجمن آنها کماکان در شمار اعضای فعال هیئت اجرایی قلمداد می شوند. همین وضعیت موجب تزلزل رکن اصلی تصمیم گیری در انجمن شده است. با توجه به این وضعیت و آثار زیانبار آن لازم است انتخابات هیئت اجرایی هر چه زود تر در دستور کار قرار گیرد.
6- انجمن از کمبود منابع مالی رنج می برد و این محدودیت موجب اختلال در کارکردهای عادی آن شده است. به نظر میرسد پرداخت هزینه های اداره امور انجمن توسط اعضای محترم هیئت اجرایی کار اصولی نباشد. متاسفانه تاکنون برای اصلاح این وضعیت تدبیری اندیشیده نشده است.
7- اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران، از سر لطف مکانی را برای استقرار دفتر مرکزی انجمن در اختیار هیات مدیره آن قرار داده و مکان مناسبی را برای سخنرانی های ادواری انجمن در نظر گرفته است. گفتنی است که متاسفانه انجمن اقتصاد دانان ایران متقابلا هیچ کمکی به پیشبرد اهداف اتاق و بهبود سیاستگذاری اقتصادی به نفع بخش خصوصی ایران نکرده است. سخنرانان انجمن عموما بر اساس نظر شخصی ریاست انجمن انتخاب می شوند و به جز در موارد معدود بسیاری از سخنرانان فاقد مدرک تحصیلی اقتصاد و تحقیقات علمی معتبر در موضوع سخنرانی خود بوده اند.
8- دلیل عمده این وضعیت را باید در حاکم بودن اراده شخصی روسای انجمن در مدیریت آن  جستجو کرد. این عارضه در همه ادوار مدیریت انجمن حاکم بوده است. اداره غیر دموکراتیک یک انجمن علمی و حرفه ای در عمل اعضای هیئت مدیره را به حاشیه رانده و دلسرد می کند. در چنین وضعیتی جای شگفتی نیست که منافع خصوصی و صلاحدیدهای شخصی جای منافع عمومی را می گیرد و انجمن از انجام کارکردهای حقیقی خود باز می ماند.
9- با مرور شیوه کار انجمن های مشابه در جهان مشاهده می شود که این انجمن ها هر سال به طور منظم کنفرانس سالانه بر گزار می کنند و در این کنفرانس ها بهترین مقالات علمی که از فیلتر داوری علمی عبور کرده اند، ارایه می شود و به فاصله کمی مجموعه مقالات کنفرانس سالانه انتشار عام می یابد و در دسترس عموم قرار می گیرد. این در حالی است که انجمن اقتصاددانان در طول حیات خود تعداد اندکی از این کنفرانس ها برگزار کرده است.
در خاتمه امید دارم با تجدید انتخابات هیئت محترم اجرایی و انتخاب ریاست جدید انجمن، امور این انجمن علمی و حرفه ای در جهت مورد انتظار جامعه علمی کشور قرار گیرد.

    با احترام
بهروز هادی زنوز
98.05.06

اعضای محترم انجمن اقتصاددانان ایران 
موضوع: مشکلات مدیریت انجمن  
سلام 
از آنجا که در مدیریت انجمن اقتصاددانان ایران کاستی های اساسی می بینیم و با چنین نگرشی این انجمن، علیرغم نام بزرگ و سابقه طولانی آن در 47 سال گذشته، همچنان نخواهد توانست اثری در سپهر اقتصاد ایران داشته باشد، لذا لازم دانستیم موضوع را با اعضای انجمن و علاقمندان به اقتصاد ایران در میان گذاریم. 
این کاستی ها را به دفعات با رئیس انجمن در میان گذاشتیم که اثری نداشت بنابراین راه دیگری غیر از مطرح ساختن آن در رسانه های مرتبط نیافتیم. انعکاس موضوع در رسانه های اقتصادی به این امید صورت می گیرد تا اعضای انجمن، جامعه اقتصاددانان و علاقمندان به اقتصاد و فعالیتهای انجمنهای علمی کشور در جریان مشکلات این انجمن قدیمی و دلایل ناکارائی و عدم تاثیر آن در 47 سال گذشته قرار گیرند و با انتقادات و اقدامات سازنده این اولین انجمن اقتصاددانان ایران را در راه درست آن قرار دهند. 
این انجمن در سال 1351 تاسیس شده و در سالهای اولیه تقریبا اکثریت اقتصاد خوانده های کشور از جمله ما، عضو آن بودیم لیکن به مرور مدیریت و فعالیت انجمن به افراد معینی محدود شد.
 لازم به توضیح است که دومین رئیس به مدت 35 سال! و چهارمین رئیس 5 سال و رئیس فعلی 6 سال است که ریاست انجمن را بعهده داشته اند!  چنین وضعیتی موجب می شود که در اداره انجمنهای علمی روش ریاستی برقرار گردد و اصول مدیریت و خرد جمعی در تصمیمات نادیده گرفته شود.  
بدیهی است با چنین رویکردی انجمن نتواند اقتصاددانان شاخص و دلسوز کشور را جذب کند و در جریان اقتصاد کشور منشاء اثر باشد که چنین وضعیتی شایسته اقتصاددانان این کشور نیست.  
در انجمنهای علمی زیر نظر وزارت علوم، اعضای هیات اجرایی فقط میتوانند دو دوره متوالی در هیات اجرایی عضو باشند و بیش از آن مجاز نیست که دلیل این امر جهت چرخش اعضای هیات اجرایی و محدود نماندن مدیریت انجمن به افراد معدود است. 
علاوه بر آن معمولا در انجمنهای علمی افرادی به عنوان رئیس انتخاب میشوند که ارشدیت علمی آنها برای اکثریت آن جامعه احراز شده باشد که متاسفانه در مورد انجمن اقتصاددانان چنین نیست. 
در چند سال گذشته به سهم خود تلاش بسیار کردیم با اقداماتی، چهره دیگری از  انجمن را در سطح کشورو اقتصاددانان مطرح سازیم که موفقیتهای محدودی نیز با تلاشهای فردی بدست آمد لیکن محدودیتها مانع از تداوم کار بود بنابراین به عنوان اعتراض، چاره ای جز استعفا از هیات اجرایی انجمن نیافتیم. استعفای 4 نفر از 7 نفر اعضای منتخب انتخابات بهمن 1396 و یک نفر از اعضای علی البدل، نشانگر مشکلات اساسی در مدیریت انجمن است.  
از آنجا که کشور ما در دشوارترین دوران اقتصادی خود قراردارد، فعال و موثر بودن این انجمن ضروری تر از هر زمان دیگریست و به همین دلیل لازم است در اعضا و نگرش هیات اجرائی آن تغییرات اساسی صورت گیرد.   
نکات فوق گوشه ای از گرفتاری های انجمن اقتصاددانان ایران است و در صورت نیاز لیست طولانی مشکلات انجمن ارائه خواهد شد. 
با امید بهروزی اقتصاد کشور عزیزمان ایران 
دکتر لطفعلی بخشی   دکتر بهروز هادی زنوز





منبع: اقتصادنامه

مطالب مرتبط



نظر تایید شده:0

نظر تایید نشده:0

نظر در صف:0

نظرات کاربران

آخرین عناوین